Promovendus Jaap Peen: ‘De stad maakt ziek’
De stad is slecht voor de gezondheid. Mensen die in de stad wonen hebben veel vaker last van één of meerdere psychische stoornissen dan zij die op het platteland wonen. Er worden in verstedelijkte gemeenten ook veel meer mensen opgenomen in klinieken. Dat blijkt uit het promotieonderzoek van Jaap Peen die donderdag 4 juni aan de Vrije Universiteit promoveerde op psychische gezondheid en urbanisatie.
Door Jeroen Wapenaar - Jaap Peen, werkzaam bij de Amsterdamse GGZ-instelling Arkin onderzocht in samenwerking met het Trimbos instituut hoeveel mensen in verstedelijkte gemeenten een psychische stoornis hebben en hoeveel in niet-verstedelijkte gemeenten. Binnen Nederland lijden in de stad tachtig procent meer mensen aan een psychische stoornis dan op het platteland. In de steden worden 190 procent meer mensen opgenomen in klinieken. Uit Amsterdamse achterstandsbuurten worden veel meer mensen in de GGZ opgenomen dan uit welvarende wijken, zo blijkt uiit het onderzoek van Peen.
Internationaal
Hij keek ook naar het internationale plaatje. Wat blijkt: in de westerse wereld komen bij mensen in steden 38 procent meer psychische problemen voor dan bij bewoners van het platteland. Ook als deze cijfers worden gecorrigeerd naar bijvoorbeeld burgerlijke staat, leeftijd, geslacht en sociaal-economische status blijft het verschil ruim boven de 30 procent.
Sociale stress
Hoe komt het dat zoveel mensen in de stad psychische stoornissen hebben? Volgens Peen ligt het antwoord bij wat de sociale stress-theorie wordt genoemd. Jaap Peen: ‘Kort gezegd: dat zaken als vervuiling en woonomstandigheden van grote invloed zijn op het welzijn van mensen. Er is op het platteland bovendien veel meer sociale cohesie dan in de stad. De kans op schizofrenie is in de stad bijvoorbeeld veel groter omdat het daar minder prettig toeven is dan op het platteland.’
Ziekmakend
Het platteland is simpelweg gezonder, weet Peen. Want er is niet alleen meer sociale cohesie, er zijn ook minder files, er is minder luchtvervuiling en meer groen. ‘Zelf woon ik heel tevreden in Haarlem. Dat kun je toch wel een stad noemen. Ik heb zelfs in de Indische buurt in Amsterdam gewoond, ook heel tevreden. Maar de kans dat je geestelijke gezondheid achteruit gaat in de stad is nu eenmaal aantoonbaar groter dan op het platteland. De stad maakt kennelijk ziek.’
Sociale cohesie
Kan de stad iets doen om te zorgen dat het leven daar gezonder wordt? Jazeker, vindt Peen. Hij pleit voor buurtverbetering, en dan niet alleen gericht op stadsvernieuwing, want daar wordt de leefomgeving niet beter van. Meer groen planten zou bijvoorbeeld wel helpen. Overigens blijkt dat ook uit een onderzoek van een collega van Peen. Jolanda Maas promoveerde in februari aan de Universiteit Utrecht op het verband tussen groen en gezondheid in de leefomgeving. Zij toonde aan dat meer groen planten goed is voor de gezondheid van mensen. Ook de sociale cohesie in de stad moet worden aangepakt, vindt Peen. ‘Te vaak lopen mensen langs elkaar heen. Dat zorgt voor depressies.’
Bron: Zorg en Welzijn
Landelijk Platform GGz
Maliebaan 71 H
3581 CG Utrecht
postadres:
Postbus 13223
3507 LE Utrecht
030 236 37 65
www.platformggz.nl
